Vrede? Duik eerst eens in het donker

Vandaag wil ik je schrijven over iets wat niet fraai is, maar wel realiteit.
Want hoewel ik mij met hart en ziel toewijd aan het voortbrengen van mooie zaken, zijn er ook zaken in de wereld die minder mooi zijn.

Welke uitnodiging ligt hierin besloten voor ons allemaal?

Ik schrijf dit artikel vooral om duiding te krijgen voor mijzelf over alle oorlogen en ellende die plaatsvinden in de wereld. Het heeft misschien weinig te maken met de verdere inhoud van deze site en mijn activiteiten, maar toch ook weer wel. Alles in het leven is immers met elkaar verbonden. Zaken zoals oorlog hebben impact op de wereld, op mij en hoe ik vervolgens vrijheid ervaar in mijzelf en daardoor in mijn werk, ook als het leven moeilijk is.

En als ik me ergens wankel over voel, helpt schrijven mij altijd om helder te krijgen hoe ik naar dingen kan kijken. Mogelijk helpt het jou om herkenning te vinden en erkenning dat je niet de enige bent. Daarom deel ik het. 

Here we go. 

Ik weet nog goed dat ik als kind nooit het journaal mocht kijken. Het journaal was voor volwassenen en er waren blijkbaar dingen op te zien die te ernstig waren voor mijn kinderogen.

Die uitsluiting vond ik als kind vreselijk. Ik voelde mij als kind altijd al een volwassene in een kinderjasje en wilde niets liever dan meedoen met de volwassenen.

Toen het moment daar was dat ik eindelijk wel mee mocht kijken voelden de beelden die ik zag heel onwerkelijk. Alsof ik naar een film keek en eeuwen terug in de tijd was geworpen. Wellicht is dat ook zo ;-).

Ieder journaal waren er wel meerdere conflicten te zien. Mijn besef dat de wereld buiten ons dorp er heel anders uitzag, daalde in. En hoewel de berichten over alle conflicten stuk voor stuk horrors waren, werd het feit dat er oorlog is in de wereld, met ieder journaal een stukje normaler voor mij. 

Oorlogen waren er gewoon, maar altijd ver weg, dus ik hoefde er verder niets mee.

Terugkijkend nu, denk ik vaak aan hoe bizar het feitelijk is, dat oorlog zo normaal gevonden wordt en dat mensen daar dag in, dag uit, massaal iedere avond om 20:00 naar zitten te kijken met een kopje koffie en koek, vaak zonder te knipperen, om daarna weer verder gaan met business as usual.

Het dagelijks inprenten van oorlogsbeelden heeft ons geprogrammeerd om oorlog normaal te vinden. We zijn het zo gewend dat we er weinig meer bij voelen als het voorbij komt. Zeker omdat de verhalen van de (burger)slachtoffers buiten beeld blijven, zodat het vrij abstract en afstandelijk blijft.   

Maar dan dit… Volgens Geneva Academy zijn er op dit moment meer dan 110 gewapende conflicten gaande in de wereld. 

110. 

110 conflicten waarin onmenselijk leed dagelijkse realiteit is. Waar moeders en vaders   kinderen verliezen en kinderen moeders en vaders. 

Als ik hier oprecht bij stil sta kan ik niets anders doen dan huilen.

Neem alleen al het conflict tussen Israël en Palestina. Ik las gisteren dat daar op dit moment al meer bommen zijn gegooid dan in de Tweede Wereldoorlog. Een compleet volk wordt weggevaagd. 

Niet te bevatten, maar tegelijk is het belangrijk dat we het wel bevatten. En dat we inzien dat oorlog ons spiegelt waar we als collectief staan. Dat we dit met elkaar blijkbaar normaal vinden en toelaten, terwijl feitelijk het clubje mensen die oorlogen initieert nihil is in vergelijking met de hoeveelheid mensen die simpelweg vrede willen.

Hoe moet ik mij in hemelsnaam tot dit alles verhouden? 

Ik plaats mijn nieuwste tekening op dezelfde tijdlijn als waar ik net beelden heb gezien van een jongen en een meisje die hun verstandelijk gehandicapte broer in een rolstoel over de puinbrokken van hun voormalige woonwijk duwen. 

Heel eerlijk, dat voelt ongemakkelijk. En dat is maar goed ook.

Het zet me aan het denken over de absurditeit van de wereld en hoe al onze tijdlijnen zó enorm langs elkaar heen kunnen leven.

Zou dat niet juist de reden zijn waarom een groot deel van de mensheid leidt?

Al die versnipperdheid en de illusies waarin we worden voorgehouden dat wat elders gebeurt geen impact heeft op mij en dat ik er daarom ook geen verantwoordelijkheid voor hoef te nemen? 

Wordt het niet tijd dat we onze blik verruimen om te zien dat oorlog in ons allemaal wordt uitgespeeld, alleen niet altijd op fysiek niveau?

En dat dit mechanisme al eeuwenlang wordt ingezet om mensen klein en onderdanig te houden?

Wordt het niet eens tijd voor een nieuw verhaal? Eentje die eerst zal schuren, maar uiteindelijk breekt met niet dienend gedrag?

Wordt het niet tijd om te zien dat oorlog in ons allemaal wordt uitgespeeld, alleen niet altijd op fysiek niveau?

Als we echt vrede willen, moeten we ook bereid zijn de duisternis onder ogen te zien.

Ik voel sterk dat onze generatie hierin een brugfunctie heeft. 

Op dit moment is er bijvoorbeeld een grote golf gaande waarin velen van ons individueel met traumawerk aan de slag gaan. Ik juich het toe. Maar daarbij is het net zo belangrijk om uit te zoomen. De herkomst van onze individuele problemen ligt namelijk niet op individueel niveau.

Ik doel dan bijvoorbeeld op het onderzoeken van de lelijke aspecten van het kolonialisme dat al eeuwenlang over de wereld waart. 

Ik doel dan ook op onderzoek naar hoe ons geldsysteem is gebaseerd op schaarste en prestatie en hoe dit oorlog in de hand werkt.

En ik doel dan zeker op een kritische blik richting de rol van religie en het patriarchaat. 

Of wat denk je dat je tegenkomt wanneer je ons onderwijssysteem en de politiek onder de loep neemt? 

Dit soort bewegingen vormen de bron van diepgewortelde systemische krachten die de wereld op macro-niveau regeren. Dit beïnvloedt uiteindelijk jou en mij op micro-niveau.

Als je je ooit afvraagt waarom zovelen van ons schaarste ervaren, kampen met angst, depressie, imposter-syndroom en het gevoel nooit goed genoeg te zijn, weet dan dat dit geen toeval is. 

De systemen waarin we leven zijn ontworpen om ons klein en bang te houden. Ze vormen de blauwdruk die deze aardse show bestuurt. 

Het goede nieuws is dat ze werken als katalysator om het anders te doen. Ieder van ons heeft de mogelijkheid om deze patronen te ontrafelen en opnieuw te ontwerpen. Hoe uitdagend dat ook is.

Doe onderzoek en ontdek wat jouw waarheid is. Richt daar je leven op in. Elke stap telt, hoe klein ook. Draadje voor draadje weef je dit samen tot een nieuwe manier van bestaan, ook al zal het zich misschien pas vormen in de generaties na jou. 

Hoe meer mensen dit individueel doen, hoe meer dit op collectieve schaal zal uitrollen en hoe meer zielen op hun beurt geraakt worden dit ook te doen.

Zie het grotere plaatje. Voel wat gevoeld moet worden en beweeg je met een moedig hart vooruit in een richting die iedereen dient, ook al snapt lang niet iedereen wat je doet. 

Dat is hoe we de verloren kunst van gemeenschapszin, die zo doelbewust wordt ondermijnd, opnieuw opbouwen. 

Dat is hoe oude systemen plaatsmaken voor nieuwe en dát is hoe oorlogen in jou, mij en de wereld eindigen.